Yükselen burçlar eşit dağılmıyor. Türkiye enlemlerinde yükselen Aslan ve yükselen Akrep, yükselen Balık ve yükselen Koç’tan yaklaşık 2,16 kat daha yaygın. Sebebi astrolojik değil, astronomik: burçlar ufuktan aynı hızda geçmiyor.
Aşağıdaki dağılım, 2.365.200 ölçümle hesaplandı. Kendi yükselenini öğrenmek istersen doğum tarihini, saatini ve ilini hesaplayıcıya girebilirsin.
Yükselen Burçların Türkiye’deki Dağılımı
| Yükselen burç | İstanbul | Ankara | 100 kişiden | Ortalama yükselme süresi |
|---|---|---|---|---|
| Aslan | 10,65% | 10,56% | 11 kişi | 2 sa 33 dk |
| Akrep | 10,65% | 10,56% | 11 kişi | 2 sa 33 dk |
| Terazi | 10,58% | 10,47% | 11 kişi | 2 sa 32 dk |
| Başak | 10,57% | 10,47% | 11 kişi | 2 sa 32 dk |
| Yengeç | 9,92% | 9,88% | 10 kişi | 2 sa 23 dk |
| Yay | 9,92% | 9,88% | 10 kişi | 2 sa 23 dk |
| İkizler | 7,96% | 8,00% | 8 kişi | 1 sa 55 dk |
| Oğlak | 7,96% | 8,00% | 8 kişi | 1 sa 55 dk |
| Boğa | 5,96% | 6,06% | 6 kişi | 1 sa 26 dk |
| Kova | 5,96% | 6,06% | 6 kişi | 1 sa 26 dk |
| Koç | 4,93% | 5,04% | 5 kişi | 1 sa 11 dk |
| Balık | 4,93% | 5,04% | 5 kişi | 1 sa 11 dk |
Tabloda bir simetri var: Koç ile Balık, Boğa ile Kova, Aslan ile Akrep tam olarak aynı paya sahip. Bu çiftler ekliptikte ekinoks noktalarının (0 derece Koç ve 0 derece Terazi) iki yanında, birbirinin aynası konumunda duruyor; ufka aynı açıyla geldikleri için geçme süreleri de eşitleniyor.
Neden Bazı Yükselenler İki Kat Daha Yaygın?
Yükselen burç, doğum anında doğu ufkunda yükselmekte olan ekliptik derecesidir. Dünya kendi ekseni etrafında sabit hızla döner, ama ekliptik ufka her noktada aynı açıyla değmez: bir kısmı ufka dik, bir kısmı yatık gelir.
Yatık gelen bölüm ufuktan yavaş geçer. Türkiye enleminde Aslan burcunun tamamının yükselmesi 2 sa 33 dk sürerken, Balık burcu yalnızca 1 sa 11 dk içinde geçip gider. Gün içinde daha uzun süre ufukta duran burç, doğal olarak daha çok kişide yükselen olarak çıkar. Hangi saatte hangi burcun yükseldiğini yükselen burç tablosunda görebilirsin.
Doğduğun İl Sonucu Değiştirir mi?
Çok az. Türkiye’nin en kuzeyi ile en güneyi arasında yaklaşık dört enlem derecesi var ve bu, payları en fazla 0,41 puan değiştiriyor. Dağılımın yönü her ilde aynı.
| Yükselen burç | Hakkâri (37,6°) | İstanbul (41,0°) | Edirne (41,7°) |
|---|---|---|---|
| Aslan | 10,37% | 10,65% | 10,71% |
| Yay | 9,80% | 9,92% | 9,95% |
| Balık | 5,26% | 4,93% | 4,86% |
Kuzeye gidildikçe uzun yükselenler biraz daha uzun, kısa yükselenler biraz daha kısa sürüyor. Kutuplara yaklaşıldığında fark uçurum hâline gelir; Türkiye enlemlerinde ölçülebilir ama küçük kalır.
Güneş Burçlarında Böyle Bir Fark Var mı?
Yok denecek kadar az. Güneş burcu takvim gününe bağlıdır ve burç dönemleri 29 ile 31 gün arasında değişir; bu yüzden payları yüzde 7,95 ile yüzde 8,49 arasında sıkışır. En uzun dönem Koç (31 gün), en kısası Oğlak (29 gün). Yükselende ise en yaygın ile en nadir arasındaki fark 5,72 puan: on kat daha büyük bir aralık.
Yani “burçlar eşit dağılır” sezgisi güneş burcu için doğruya yakın, yükselen için değil. İkisi arasındaki farkı yükselen burç nedir sayfasında anlattık; güneş burcuna göre hangi yükselenlerin mümkün olduğunu ise her burç için ayrı hazırlanan tablolarda bulabilirsin.
Türkiye Dışında Dağılım Nasıl?
Fark enlemle birlikte büyür. Ekvatorda on iki burç neredeyse eşit paya sahiptir; kuzeye çıkıldıkça uzun yükselenler uzar, kısa olanlar iyice kısalır.
| Enlem | En yaygın yükselen | En nadir yükselen | Aradaki kat |
|---|---|---|---|
| Ekvator (0°) | İkizler 8,94% | Koç 7,75% | 1,15 kat |
| İstanbul (41,0°) | Aslan 10,65% | Koç 4,93% | 2,16 kat |
| Londra (51,5°) | Başak 11,86% | Koç 3,65% | 3,25 kat |
| Stockholm (59,3°) | Aslan 13,37% | Koç 2,19% | 6,11 kat |
Stockholm enleminde yükselen Aslan, yükselen Koç’tan altı kattan fazla yaygın. Kuzey kutup dairesine yaklaşıldıkça bazı burçlar ufuktan neredeyse dikey geçer ve payları birkaç dakikaya iner.
Bu Sayıların Söylemediği Şey
- Dağılım, doğumların gün içine eşit dağıldığı varsayımıyla hesaplandı. Gerçek doğumlar eşit dağılmaz: planlı sezaryen ve doğum indüksiyonu mesai saatlerinde yoğunlaşır. Türkiye’de doğumların saat dağılımına dair yayımlanmış resmî bir veri bulamadığımız için bu etkiyi hesaba katmadık.
- Sayılar bir kişinin yükselenini tahmin etmek için kullanılamaz. Yükselen yalnızca doğum saatinden ve doğum yerinden çıkar; hesaplayıcı bunu dakikası dakikasına yapar.
- Dağılım astrolojik bir yorum değil, geometrik bir sonuçtur. Bir yükselenin yaygın olması onu daha güçlü ya da daha değerli yapmaz.
Yöntem
- Bir takvim yılının her günü için, iki dakikada bir yükselen derece hesaplandı; beş il için toplam 2.365.200 ölçüm yapıldı.
- Yıldız zamanı ve ekliptik eğikliği, Jean Meeus’un Astronomical Algorithms kitabındaki formüllerle hesaplandı. Sitedeki yükselen burç hesaplayıcısı aynı formülleri kullanıyor.
- Sonucun yıldan bağımsız olduğu ikinci bir yılla denetlendi: 1994 ile 2022 arasındaki en büyük fark 0,0034 puan.
- Hesabın adım adım nasıl yapıldığı yükselen burç nasıl hesaplanır sayfasında.
Veriyi Kullanmak İsteyenler İçin
Bu sayfadaki tabloyu ve grafiği yazında, sunumunda ya da videonda kullanabilirsin. Tek isteğimiz kaynak göstermen: Kaynak: Yükselen Hesaplama, yukselenhesaplama.net/en-yaygin-yukselen-burclar/ yazman ve mümkünse bu sayfaya bağlantı vermen yeterli. Farklı bir enlem, farklı bir yıl aralığı ya da farklı bir çözünürlükte hesap gerekiyorsa iletişim sayfasından yaz, hesaplayıp gönderelim.
Sık Sorulan Sorular
En yaygın yükselen burç hangisi?
Türkiye enlemlerinde Aslan ve Akrep. İstanbul için ikisinin de payı yüzde 10,65; yani yaklaşık her dokuz kişiden birinin yükseleni bunlardan biri.
En nadir yükselen burç hangisi?
Balık ve Koç. Payları yüzde 4,93 civarında, yani en yaygın yükselenin yaklaşık yarısı kadar.
Bu dağılım dünyanın her yerinde aynı mı?
Değil. Dağılım enleme bağlı. Ekvatorda on iki burç neredeyse eşit paya sahiptir; kuzeye çıkıldıkça fark açılır. Buradaki sayılar Türkiye enlemleri için geçerli.
Yükselenim nadir çıktı, bu bir şey ifade eder mi?
Astrolojik olarak hayır. Nadirlik yalnızca o burcun ufuktan hızlı geçmesinden kaynaklanır. Yükseleninin ne anlattığını yükselen burç nedir yazısında bulabilirsin.
